Externe publicaties

over


Verschillende vormen van psychotherapie


Niet alle artikelen zijn teks somminge zijn plaatjes, om die beter te kunnen lezen kun je ze aanklikken.
Het opvragen van het origineel kan even tijd in beslag nemen (dit is mede afhankelijk van de internetverbinding).



Naar site Psychologie Magazine



Steeds meer onderzoek wijst uit dat hypnose helpt bij medische en psychische klachten.

Pijn, angst en spanning nemen af waneer iemand therapeutische suggesties krijgt in

een toestand van diepe ontspanning. En: u het zelf

 

Hypnose

De kracht van suggestie

 

Hypnose is uit de 'zweverige' hoek.

Sterker nog, hypnose wordt in toenemende mate erkend als serieuze therapiebij medische en psychische klachten, steeds meer wetenschappelijk onderzoek bevestigd de positieve effecten ervan. Hypnotherapie kan stress, angst en hyperventilatie verlichten, en zelfs operatiepatiŽnten verdoven die overgevoelig zijn voor anesthesie.

Onder hypnose gaan is minder spannend dan de meeste mensen denken. Het is een toestand van diepe, geconcentreerde ontspanning, te vergelijken met meditatie; een soort trance, waarin uw gedachten en aandacht op ťťn ding zijn gericht. Waarschijnlijk bent u wel eens spontaan in trance geweest, zonder dat u het zelf doorhad. Bijvoorbeeld toen u zů opging in een spannend boek dat u het niet merkte toen er iemand binnenkwam. Of tijdens levendige dagdromen en herinneringen, waarbij u even helemaal van de wereld leek te zijn. Zo'n ervaring wordt een alledaagse of spontane trance genoemd en is in feite een lichte vorm van hypnose.


Toch is er met hypnose iets bijzonders aan de hand: het maakt ons extra vatbaar voor suggesties. Onze kritische, controlerende gedachten vallen weg, en alles wat we horen, nemen we voor waar aan. Als iemand ons onder hypnose vertelt dat onze oogleden zo zwaar zijn dat we onze ogen niet meer kunnen openen, dan kunnen we ze ook ťcht niet meer open krijgen. Zegt hij dat we hete thee drinken, dan proeven we spontaan de smaak van thee op onze tong en voelen we de warmte ervan in onze mond. Omdat we de wereld om ons heen even vergeten, zijn we bovendien ontspannen en ongeremd. In hypnoseshows leidt dat tot hilarische taferelen: volwassen mensen doen ineens schaamteloos alles wat de hypnotiseur ze opdraagt, en staan voor een volle zaal hartstochtelijk te springen en te kwaken als kikkers - al zijn ze zich er tegelijk van bewust dat het allemaal niet echt is.


Weldadige warmte

juist die gevoeligheid voor suggesties biedt mogelijkheden om via hypnose klachten te verlichten. Al vanaf de 'ontdekking' van hypnose aan het einde van de achttiende eeuw bleek dat klachten als reuma, pijn, huidziekten en astma er op wonderbaarlijke wijze mee verminderd konden worden. Pas in de afgelopen decennia is er serieus wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten, en wordt steeds duidelijker bij welke klachten hypnose goed werkt. Vooral als verdoving of pijnbestrijding heeft de aanpak zich bewezen. De patiŽnt stelt zich onder hypnose bijvoorbeeld voor hoe een weldadige warmte de pijn verdrijft, of hoe een gedeelte van zijn lichaam gevoelloos wordt. Uitgebreide onderzoeken hebben aangetoond dat hypnose pijn kan bestrijden bij onder meer operaties, bevallingen, hoofdpijn, kanker en chronische buikpijn, al werkt het niet bij iedereen even goed.


Ook psychische klachten als angst, stress, hyperventilatie en slapeloosheid blijken verminderd te kunnen worden met suggesties onder hypnose. PatiŽnten die naast psychotherapie ook hypnotherapie krijgen, gaan duidelijk beter vooruit dan patiŽnten die alleen psychotherapie krijgen, zo blijkt uit een grote overzichtsstudie.


Om mensen van hun verslavingen af te helpen, is hypnose minder geschikt gebleken, hoewel het middel wel veel wordt ingezet voor dit doel. Al in de jaren tachtig van de vorige eeuw maakten Amerikaanse onderzoekers onderscheid tussen 'onvrijwillige' stoornissen, zoals angst, misselijkheid en pijn, en 'vrijwillige' stoornissen waarbij patiŽnten een actieve rol hebben, zoals roken, vetzucht en alcoholisme. Hoewel niet precies duidelijk is waarom, blijkt hypnose veel minder goed te werken bij vrijwillige klachten dan bij onvrijwillige.


Zwaar voorwerp

Een nadeel van hypnotherapie is dat niet iedereen even goed te hypnotiseren is. De ene persoon gaat volledig mee in alle suggesties, terwijl het een ander nauwelijks lukt om zich eraan over te geven. Een figuur als Rasti Rostelli haalt daarom in het begin veel mensen op het podium, en stuurt degenen die minder goed in trance komen, weer naar hun plaats. Zo blijven die personen over die het best onder hypnose raken - en dus het lachwekkendst zijn, omdat ze alle opdrachten van de hypnotiseur opvolgen.


Eind jaren vijftig zijn de eerste wetenschappelijke methodes ontwikkeld om te meten hoe hypnotiseerbaar iemand is. De meest gebruikte is de Stanford Hypnotic Susceptibility Scale (SHSS), die op twaalf onderdelen registreert hoe ver een proefpersoon meegaat met de suggesties van de therapeut. Aan het begin zijn dit suggesties waarvoor de meeste mensen vatbaar zijn en waarbij een lichte trance volstaat; voor volgende suggesties is een steeds diepere hypnose nodig. Bij een van de eerste onderdelen moet de proefpersoon bijvoorbeeld zijn arm gestrekt voor zich houden. Vervolgens moet hij zich voorstellen dat er een zwaar voorwerp in zijn hand ligt, dat zijn arm naar beneden trekt. Als zijn arm daarna ten minste vijftien centimeter zakt, dan scoort hij op dat onderdeel. In andere onderdelen krijgt de proefpersoon de suggestie dat hij zijn arm niet meer kan buigen, een stem uit een luidspreker hoort, niet meer kan ruiken, of tot slot: dat hij alles vergeet wat er tijdens de sessie is gebeurd. Een score o betekent dat iemand nauwelijks hypnotiseerbaar is, een score 12 dat hij heel diep onder hypnose kan raken. De meeste mensen zitten tussen de 5 en de 7, en 95 procent scoort minimaal een 1.


Met de sHss is de afgelopen veertig jaar een aantal interessante basisprincipes van hypnose ontdekt. Zo blijkt iemands hypnotiseerbaarheid opmerkelijk stabiel te blijven tijdens zijn leven. Het maakt dus weinig uit of iemand veel oefent of extra gemotiveerd is. Verrassend is bovendien dat de eigenschappen van de hypnotiseur nauwelijks invloed hebben op hoe goed iemand onder hypnose raakt: diens sekse, leeftijd en ervaring als hypnotiseur hebben er in elk geval geen effect op. Iedereen die een standaardinstructie kan voorlezen, is dus in staat om iemand te hypnotiseren.


Ook blijkt dat mensen die makkelijk onder hypnose gaan, niet buitengewoon fantasievol, goedgelovig, volgzaam of psychotisch zijn, zoals sceptici vaak hebben geroepen. Wel komen mensen die vaak een alledaagse trance meemaken, gemakkelijker onder hypnose.


Ingebeelde stemmen

Wat hypnose dan precies doet in de hersenen, is nog onduidelijk. Ma ar op moderne scans is wel te zien welke hersengebieden een rol spelen. Zo hebben onderzoekers van de Universiteit van Virginia met MRI-scans ontdekt dat de hersenen van gemakkelijk en moeilijk hypnotiseerbare mensen van elkaar verschillen. Ma kkelijk hypnotiseerbare proefpersonen hadden in hun onderzoek gemiddeld een 30 procent groter rostrum, een gebied in de hersenbalk dat belangrijk is voor het richten van aandacht en voor informatieuitwisseling tussen verschillende hersendelen.


Ook lijkt het voorste deel van de cingulate hersenschors een rol te spelen. een gebiedje dat specifiek let op gebeurtenissen die om een reactie vragen, en aandacht, geheugen en de keuze van reacties met elkaar integreert. Met een PET-scanner is onderzocht welke hersengebieden actief werden als proefpersonen zich een gesproken boodschap inbeeldden, de boodschap in het echt hoorden, of hallucineerden onder hypnose. Een gebiedje in het voorste deel van de cingulate hersenschors bleek even actief te zijn tijdens de hallucinatie onder hypnose als wanneer de proefpersonen de stem echt hoorden. Wanneer ze zich inbeeldden dat ze de stem hoorden, was het gebiedje niet actief. Op de een of andere manier laat hypnose onze hersenen dus 'geloven' dat gehallucineerde geluiden echt zijn.


In een onderzoek met fMRI-scans kregen proefpersonen een pijnprikkel, met of zonder pijnverminderende suggesties onder hypnose. De activiteit in de lager gelegen delen van de hersenen bleek hetzelfde bij alle proefpersonen. Ma ar in de hogere regionen van de hersenen, waar de pijnprikkel bewust wordt 'gevoeld', was duidelijk minder activiteit bij de gehypnotiseerde proefpersonen. Ook was hier weer een verhoogde activiteit in de cingulate hersenschors.


Met de lift naar beneden

Hoe komt u onder hypnose? Bij de meeste technieken richt u uw aandacht op ťťn ding. U kijkt bijvoorbeeld naar een vast punt op de muur, of concentreert zich op uw ademhaling. Intussen geeft de hypnotiseur suggesties dat u zich ontspannen, kalm en prettig voelt. Dat iemand in trance is, kun je volgens handboeken zien aan subtiele veranderingen in het gezicht, zoals kleine trillinkjes in de oogleden, een egalere gelaatskleur, draaiende ogen achter gesloten oogleden of ontspannen gezichtsspieren.


Als de proefpersoon eenmaal in trance is, kan de hypnotiseur of onderzoeker deze verder gaan verdiepen. Bijvoorbeeld door de proefpersoon zich te laten voorstellen dat hij met een lift naar beneden gaat, en bij elke verdieping meer ontspanning bereikt. Bij de SHSS telt de onderzoeker van ťťn tot twintig, waarbij hij vertelt dat de proefpersoon met elke tel steeds meer zal wegzakken in een prettige, ontspannen toestand. Vervolgens komt de therapiefase, waarin hij suggesties geeft, en de deductie: het terugkomen uit hypnose. Meestal telt de onderzoeker terug van twintig tot nul, zodat de proefpersoon steeds een stukje verder uit hypnose komt.


Hoewel mensen vaak dieper onder hypnose komen onder begeleiding van de hypnotiseur of therapeut, kunt u uzelf ook onder hypnose brengen (eventueel met behulp van een cassettebandje). De instructies van de hypnotiseur geeft u dan aan uzelf. U kunt deze techniek bijvoorbeeld gebruiken om minder zenuwachtig te worden voor een presentatie of examen, om uw zelfvertrouwen te vergroten, pijn te bestrijden of om u beter te kunnen concentreren.


Suggereer uzelf bijvoorbeeld dat zodra u de computer aanzet op uw werk, de achtergrondgeluiden zachter worden, en uw aandacht steeds weer naar uw taken wordt getrokken als u even afdwaalt. Uw hoofd is helder, u voelt zich prettig en zelfverzekerd... Of u merkt dat zodra u dit blad openslaat, een prettig en ontspannen gevoel over u komt. Al uw zorgen glijden van u af, u wilt alleen maar lezen, en nog meer lezen...


www.psychologie magazine.nl


terug





Opvragen van dit document kan even duren i.v.m. de grote!


terug




EMDR

Opvragen van dit document kan even duren i.v.m. de grote!

terug



Het Dagblad van het Noorden van zaterdag 17 september 2005


Psychiater schrijft visolie en kruiden voor

Frits Poelman

Winschoten

De GGz Winschoten gaat aanvullende behandelmethodes uit de natuurgeneeskunde toepassen. Het is de eerste instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Nederland die de alternatieve pad op gaat. De psychiater schrijft straks visolie, kruiden en beweging voor; na onderzoek volgt later misschien ook healing.

De Winschoter psychiater Rogier Hoenders ontdekte dat 45 procent van alle patiënten al op eigen houtje aanvullende en alternatieve therapieën gebruikt.

Dat is vijf keer zoveel als bij de instellingen voor geestelijke gezondheidszorg werd gedacht.

Volgens Hoenders zijn mensen beter af als de instelling zelf aanvullende en eventueel alternatieve methodes bij de behandeling betrekt.

De GGz onderzoekt eerst de veiligheid en effectiviteit van de middelen en methodes.

Tot dusver rust binnen de GGz een taboe op alternatieve geneeswijzen. Patiënten zijn bang dat ze worden uitgelachen, artsen zijn vaak onvoldoende geïnformeerd.

GGz Winschoten begint met aanvullende en alternatieve therapieën als meer beweging, meditatie, In eerste instantie worden extra therapieën aangeboden aan mensen met angststoornissen en depressiviteit, later mogelijk aan patiënten met andere stoornissen.

Volgens Hoenders overweegt de GGz samenwerking met 'alternatieve' therapeuten die jarenlang zijn geschoold en zich hebben verenigd in een beroepsvereniging. "Zij kunnen bij de behandeling aspecten betrekken die wij mogelijk hebben verwaarloosd."

Zie verder de weekendbijlage van de papieren versie van Dagblad van het Noorden.




terug

toverstaf
U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website
verzenden aan webmaster@nandi.nl 
Copyright © 2001 Nandi Raad & Daad